Tin RFA 10 tháng 09: Cuối tháng Tám 2014, tác phẩm Đèn Cù của nhà văn Trần Đĩnh được nhật báo Người Việt xuất bản tại miền Nam California, Hoa Kỳ. Trong cuộc phỏng vấn dành cho Kính Hoà của đài RFA, Nhà báo Đinh Quang Anh Thái cho biết nhận định của ông về tác động của quyển sách này lên chính trị và xã hội Việt nam.

Theo Ông Đinh Quang Anh Thái: Với hầu hết những độc giả đã mua quyển sách Đèn cù mà ông có dịp gặp gỡ tiếp chuyện, thì họ đều thích thú ở quyển Đèn cù ở hai điểm chính. Điểm đầu tiên là về những sự kiện mà tác giả Trần Đĩnh đưa ra. Những sự kiện này có nhiều cái không xa lạ với người đọc, nhưng những nguồn tin khác thì thường là trích dẫn chứ không phải trực tiếp như tác giả Trần Đĩnh. Ông Đinh Quang Anh Thái đã đưa ra hai ví dụ sau đây.

Thứ nhất là người ta có thể đọc ở nhiều quyển sách khác về chuyện trong đợt vận động cải cách ruộng đất thì nhà nước cộng sản Việt nam đã bắn người đầu tiên là bà Nguyễn Thị Năm là một người đàn bà giàu có ở miền Bắc, đã nuôi không biết bao nhiêu bộ đội Việt minh trong công cuộc kháng Pháp từ năm 1940. Nhưng ít ai kể lại chuyện bà Năm bị bắn như thế nào. Việc ông Trần Đĩnh mô tả sau khi bà Năm bị bắn xong thì thân xác quá lớn so với cổ quan tài bằng gỗ nhỏ, thì ba người trong đội cải cách đứng dậy dùng chân đạp nát bà cụ Long này vào trong quan tài.

Cái sự việc thứ hai là người ta thường nói ông Hồ Chí Minh chỉ vì chịu áp lực của Trung quốc mà bắn bà Năm mà thôi bởi vì bà Năm từng nuôi những cán bộ cao cấp nhất của đảng từ ông Hồ Chí Minh, ông Nguyễn Lương Bằng, v.v… Nhưng ông Trần Đĩnh đưa ra một tài liệu hiếm có đăng trên tờ Sự Thật mà lúc đó ông là biên tập viên, là một bài viết dưới bút danh CB là bút danh của ông Hồ Chí Minh. Nội dung bài viết là lên án địa chủ và lên án đích danh bà Nguyễn Thị Năm. Điều đó cho thấy dù là bị áp lực hay là tự ý, ông Hồ Chí Minh cũng là người chủ mưu trong việc bắn một người có công rất lớn trong công cuộc kháng Pháp. Đó là chưa kể bà Long (hay là bà Năm) còn có hai người con trai mà một người lên đến cấp trung đoàn trưởng trong trận đánh Điện Biên Phủ.

Một sự kiện nữa là từ trước tới giờ người ta hay nói ông Lê Duẫn, Tổng bí thư đảng cộng sản Việt nam là người kiên quyết chống Trung quốc qua cuộc chiến tranh 1979. Nhưng theo tài liệu của Trần Đĩnh thì người ta thấy từ những năm 1950 thì Lê Duẫn là người hết lòng theo Trung quốc, ông Lê Duẫn có viết rằng Mao Trạch Đông là Lê Nin của phương Đông. Và tất cả những gì của Trung quốc là mẫu mực mà đảng cộng sản Việt nam phải theo. Chính ông Lê Duẫn là người đã ra lệnh bắt giữ những người thuộc nhóm gọi là xét lại chống đảng, tức là chống lại nghị quyết số 9 của đảng cộng sản Việt nam muốn tấn công miền Nam bằng võ lực.